24 tiết khí tiếng Trung: bảng đầy đủ và ngày Lập Đông 2026

Thứ Th 6,
16/10/2026
Đăng bởi Ngoại Ngữ Gia Sư

Lập Đông 立冬 (lìdōng) năm 2026 rơi vào thứ Bảy, ngày 7/11/2026, khoảng 17h52 theo giờ Bắc Kinh. Đây là tiết khí thứ 19 trong hệ thống 24 tiết khí 二十四节气 (èrshísì jiéqì), cách chia năm theo vị trí của Mặt Trời mà UNESCO đưa vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2016. Người học tiếng Trung hay gặp tên tiết khí trong lịch, tin tức và lời chúc nhưng khó nhớ thứ tự, ngày và cách đọc. Bài viết gom đủ 24 tiết khí kèm pinyin, tên Hán Việt, nghĩa, ngày 2026, phong tục Lập Đông và mẫu câu dùng ngay.

Tiết khí 节气 (jiéqì) là gì và Lập Đông 2026 ngày nào?

节气 (jiéqì) là các mốc thời tiết trong năm. Người xưa chia vòng đi của Mặt Trời trên bầu trời thành 24 đoạn, mỗi đoạn gọi là một tiết khí. Theo mô tả của UNESCO, chu kỳ bắt đầu từ Lập Xuân và kết thúc ở Đại Hàn, dùng để định thời vụ nông nghiệp. Vì bám theo vị trí Mặt Trời, ngày dương lịch của từng tiết khí gần như cố định và chỉ lệch một đến hai ngày giữa các năm.

Lập Đông 立冬 (lìdōng) ghép từ 立 (lì): bắt đầu, và 冬 (dōng): mùa đông, nghĩa là “bắt đầu mùa đông”. Bảng thiên văn 2026 của Đài Thiên văn Hồng Kông ghi mốc này vào ngày 7/11. Đài Thiên văn Quốc gia Nhật Bản ghi 18h52 giờ Nhật, quy đổi khoảng 17h52 giờ Bắc Kinh và 16h52 giờ Việt Nam, nên ở cả hai nước đều là thứ Bảy 7/11/2026. Trong giao tiếp, người Trung Quốc có thể nói 今天立冬 (jīntiān lìdōng): hôm nay là Lập Đông.

Bảng 24 tiết khí 二十四节气 (èrshísì jiéqì) và ngày dương lịch 2026

Bảng xếp theo thứ tự từ Lập Xuân đến Đại Hàn. Ngày dương lịch 2026 lấy theo bảng 24 tiết khí của Đài Thiên văn Hồng Kông, cùng múi giờ UTC+8 với Bắc Kinh.

Tiết khí (pinyin)Hán ViệtNghĩaNgày 2026
立春 (lìchūn)Lập XuânBắt đầu mùa xuân4/2
雨水 (yǔshuǐ)Vũ ThủyMưa nhiều, nước ấm lên18/2
惊蛰 (jīngzhé)Kinh TrậpSâu bọ thức giấc5/3
春分 (chūnfēn)Xuân PhânGiữa xuân, ngày đêm gần bằng nhau20/3
清明 (qīngmíng)Thanh MinhTrời trong, cảnh sáng5/4
谷雨 (gǔyǔ)Cốc VũMưa nuôi ngũ cốc20/4
立夏 (lìxià)Lập HạBắt đầu mùa hè5/5
小满 (xiǎomǎn)Tiểu MãnHạt lúa bắt đầu chắc21/5
芒种 (mángzhòng)Mang ChủngLúa mạch có râu, vào vụ gieo5/6
夏至 (xiàzhì)Hạ ChíNgày dài nhất ở Bắc bán cầu21/6
小暑 (xiǎoshǔ)Tiểu ThửNóng nhẹ7/7
大暑 (dàshǔ)Đại ThửNóng nhất năm23/7
立秋 (lìqiū)Lập ThuBắt đầu mùa thu7/8
处暑 (chùshǔ)Xử ThửNóng bắt đầu lui23/8
白露 (báilù)Bạch LộSương trắng đọng7/9
秋分 (qiūfēn)Thu PhânGiữa thu, ngày đêm gần bằng nhau23/9
寒露 (hánlù)Hàn LộSương lạnh8/10
霜降 (shuāngjiàng)Sương GiángSương muối xuống23/10
立冬 (lìdōng)Lập ĐôngBắt đầu mùa đông7/11
小雪 (xiǎoxuě)Tiểu TuyếtTuyết nhỏ bắt đầu rơi22/11
大雪 (dàxuě)Đại TuyếtTuyết nhiều7/12
冬至 (dōngzhì)Đông ChíNgày ngắn nhất ở Bắc bán cầu22/12
小寒 (xiǎohán)Tiểu HànRét nhẹ5/1 (đã qua); năm 2027 là 5/1
大寒 (dàhán)Đại HànRét đậm nhất20/1 (đã qua); năm 2027 là 20/1

Tiểu Hàn và Đại Hàn của năm 2026 đã rơi vào 5/1 và 20/1, đầu năm dương lịch. Theo bảng 2027 của Đài Thiên văn Hồng Kông, hai tiết khí này của chu kỳ kế tiếp lại rơi vào 5/1/2027 và 20/1/2027.

Phong tục Lập Đông 立冬 (lìdōng): ăn gì, làm gì?

Người Trung Quốc có câu 秋收冬藏 (qiū shōu dōng cáng): mùa thu thu hoạch, mùa đông cất trữ. Lập Đông là lúc mùa màng lẫn cơ thể chuẩn bị cho giai đoạn lạnh. Phong tục khác nhau theo vùng, và nhiều cách giải thích là truyền miệng trong dân gian, không phải quy định chính thức.

  • 吃饺子 (chī jiǎozi): ăn sủi cảo, phổ biến ở miền Bắc. Dân gian cho rằng sủi cảo có hình giống tai nên ăn vào thì mùa đông tai không bị lạnh cóng. Cách giải thích khác là 饺子 (jiǎozi) gần âm với 交子 (jiāozǐ), chỉ thời điểm giao nhau giữa thu và đông.
  • 补冬 (bǔdōng): bồi bổ mùa đông, thường thấy ở Phúc Kiến, Quảng Đông và Đài Loan. Món hay gặp là gà, vịt, thịt bò, thịt dê hoặc các món hầm thuốc bắc. Tục ngữ 立冬补冬,补嘴空 (lìdōng bǔ dōng, bǔ zuǐ kōng) có nghĩa là Lập Đông bồi bổ cho đỡ thèm.
  • 吃甘蔗 (chī gānzhe): ăn mía, lưu truyền ở Phúc Kiến và vùng Triều Sán với câu 立冬食蔗齿不痛 (lìdōng shí zhè chǐ bù tòng), ý là Lập Đông ăn mía thì răng không đau.

Từ vựng dễ học nhất ở đây là 包饺子 (bāo jiǎozi): gói sủi cảo. Người mới học hay nhầm 立冬 (lìdōng) với 冬至 (dōngzhì), trong khi hai mốc cách nhau khoảng 45 ngày.

Bài ca 24 tiết khí (节气歌) và mẹo nhớ nhanh

Bài ca 节气歌 (jiéqì gē) gồm bốn câu, mỗi câu gom sáu tiết khí của một mùa bằng chữ đầu trong tên gọi:

春雨惊春清谷天 (chūn yǔ jīng chūn qīng gǔ tiān)
夏满芒夏暑相连 (xià mǎn máng xià shǔ xiāng lián)
秋处露秋寒霜降 (qiū chù lù qiū hán shuāng jiàng)
冬雪雪冬小大寒 (dōng xuě xuě dōng xiǎo dà hán)

Cách giải mã câu đầu: 春 (chūn) là Lập Xuân, 雨 (yǔ) là Vũ Thủy, 惊 (jīng) là Kinh Trập, 春 (chūn) lần hai là Xuân Phân, 清 (qīng) là Thanh Minh, 谷 (gǔ) là Cốc Vũ. Ở câu hai, 暑 (shǔ) đại diện cho cả Tiểu Thử lẫn Đại Thử.

  • 立 (lì): bắt đầu mùa. Gồm 立春 (lìchūn), 立夏 (lìxià), 立秋 (lìqiū), 立冬 (lìdōng).
  • 分 (fēn): chia đôi. Gồm 春分 (chūnfēn) và 秋分 (qiūfēn), lúc ngày và đêm gần bằng nhau.
  • 至 (zhì): cực điểm. Gồm 夏至 (xiàzhì) ngày dài nhất và 冬至 (dōngzhì) ngày ngắn nhất ở Bắc bán cầu.
  • 小 (xiǎo) và 大 (dà): nhẹ và nặng. Gồm 小暑 (xiǎoshǔ) và 大暑 (dàshǔ), 小雪 (xiǎoxuě) và 大雪 (dàxuě), 小寒 (xiǎohán) và 大寒 (dàhán).
  • Hai câu kết của bài ca: 上半年来六廿一,下半年是八廿三 (shàng bànnián lái liù niàn yī, xià bànnián shì bā niàn sān). Nghĩa là nửa đầu năm tiết khí rơi quanh ngày 6 và 21 mỗi tháng, nửa cuối năm quanh ngày 8 và 23. Đây là mẹo nhớ gần đúng, ngày thực tế có thể lệch vài ngày, ví dụ Vũ Thủy 2026 rơi vào 18/2.

Mẫu câu giao tiếp về tiết khí và thời tiết chuyển mùa

Khi trò chuyện với bạn bè hay đồng nghiệp người Trung Quốc vào dịp chuyển mùa, các câu ngắn dưới đây dùng được ngay trong tin nhắn lẫn lời nói.

Câu tiếng Trung (pinyin)NghĩaDùng khi
今天立冬了 (jīntiān lìdōng le)Hôm nay Lập Đông rồiMở đầu câu chuyện ngày 7/11
天气变冷了 (tiānqì biàn lěng le)Thời tiết trở lạnh rồiNhận xét chuyển mùa
多穿点衣服,别感冒了 (duō chuān diǎn yīfu, bié gǎnmào le)Mặc thêm áo vào, đừng để cảmNhắc người thân
注意保暖 (zhùyì bǎonuǎn)Chú ý giữ ấmKết thúc tin nhắn
立冬吃饺子了吗 (lìdōng chī jiǎozi le ma)Lập Đông bạn ăn sủi cảo chưaHỏi thăm thân mật
我喜欢冬天 (wǒ xǐhuan dōngtiān)Tôi thích mùa đôngNói về sở thích
祝你冬天身体健康 (zhù nǐ dōngtiān shēntǐ jiànkāng)Chúc bạn mùa đông khỏe mạnhLời chúc

Để nói về bốn mùa, hãy nhớ 春天 (chūntiān) mùa xuân, 夏天 (xiàtiān) mùa hè, 秋天 (qiūtiān) mùa thu, 冬天 (dōngtiān) mùa đông, và 四季 (sìjì) là bốn mùa. Câu hỏi 你最喜欢哪个季节 (nǐ zuì xǐhuan nǎge jìjié) nghĩa là bạn thích mùa nào nhất.

Câu hỏi thường gặp

Q: Lập Đông 2026 là ngày nào?
A: Lập Đông 立冬 (lìdōng) năm 2026 rơi vào thứ Bảy, ngày 7/11/2026, khoảng 17h52 giờ Bắc Kinh và 16h52 giờ Việt Nam theo bảng thiên văn của Đài Thiên văn Hồng Kông và Đài Thiên văn Quốc gia Nhật Bản. Tiết khí kế tiếp là 小雪 (xiǎoxuě) vào ngày 22/11.

Q: 24 tiết khí tiếng Trung là gì và do ai công nhận?
A: 24 tiết khí tiếng Trung là 二十四节气 (èrshísì jiéqì), hệ thống chia năm thành 24 mốc theo vị trí Mặt Trời, bắt đầu từ 立春 (lìchūn) và kết thúc ở 大寒 (dàhán). UNESCO đưa hệ thống này vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2016.

Q: Lập Đông ăn gì?
A: Miền Bắc Trung Quốc có tục ăn sủi cảo 饺子 (jiǎozi). Các vùng Phúc Kiến, Quảng Đông và Đài Loan thường 补冬 (bǔdōng), nghĩa là ăn gà, vịt, thịt dê hoặc món hầm thuốc bắc để bồi bổ. Một số nơi như Triều Sán còn ăn mía 甘蔗 (gānzhe).

Q: Đông Chí 2026 là ngày nào và đọc thế nào?
A: Đông Chí viết là 冬至 (dōngzhì), gồm 冬 (dōng): mùa đông, và 至 (zhì): cực điểm. Năm 2026 tiết khí này rơi vào ngày 22/12, là ngày ban ngày ngắn nhất ở Bắc bán cầu, cách Lập Đông 立冬 (lìdōng) 7/11 khoảng 45 ngày.

Kết luận

Lập Đông 立冬 (lìdōng) 2026 là thứ Bảy 7/11, và cả 24 tiết khí đều nhớ được nhờ bài ca bốn câu cùng vài nhóm chữ lặp lại. Hãy lưu bảng ngày ở trên, đọc to từng tên kèm pinyin rồi dùng mẫu câu chuyển mùa trong tin nhắn thật. Muốn có người sửa phát âm và luyện hội thoại theo mục tiêu riêng, Ngoại Ngữ Gia Sư dạy tiếng Trung 1 kèm 1 tại TP.HCM với lịch học linh hoạt theo từng học viên.

Tìm hiểu thêm: khóa học tiếng Trung.

Tiết 立春 (lìchūn) mở đầu chu kỳ luôn rơi khoảng ngày 3 đến 5/2, gần với Tết năm 2027 có mùng 1 là Thứ Bảy 06/02; lịch nghỉ Tết của đại lục có trong bài Lịch nghỉ Tết Trung Quốc 2027.

Năm 2026, 立冬 (Lìdōng) rơi vào 7/11, chỉ vài ngày trước 光棍节 (Guānggùn jié) 11/11; xem bài Lễ Độc thân 11/11 tiếng Trung: 光棍节 (Guānggùn jié) và 双十一 (Shuāng Shíyī).

📌 Bạn muốn học tiếng Trung?

Ngoại Ngữ Gia Sư, đồng hành cùng bạn chinh phục Hán ngữ!